Oplossingsgericht werken: van huisartsenpraktijk naar bredere impact in de ggz?

Een patiënt met angst en slaapproblemen. Iemand die vastloopt door stress of somberheid. In de spreekkamer van de huisarts komen dit soort vragen dagelijks voorbij. Recent onderzoek laat zien dat huisartsenpraktijken die oplossingsgericht werken niet alleen andere gesprekken voeren, maar ook andere uitkomsten zien: minder zorggebruik, minder ggz-kosten en meer regie bij patiënten. Dat roept een interessante vraag op: als deze aanpak effect heeft in de huisartsenpraktijk, wat zou dit kunnen betekenen voor de GGZ?

De druk op de geestelijke gezondheidszorg neemt toe. Wachttijden lopen op, kosten stijgen en professionals zoeken naar manieren om met energie en impact te blijven werken. Het onderzoek in de huisartsenpraktijk laat zien dat een andere manier van werken – oplossingsgericht – verrassende resultaten kan opleveren. 

Wat onderzoek laat zien: minder kosten, meer beweging

Het artikel ‘Oplossingsgerichte aanpak: veel potentie, ook voor de (ggz-)zorgkosten in de huisartsenpraktijk’ in TSG – Tijdschrift voor gezondheidswetenschappen laat zien waar de kracht zit: In een Nederlandse huisartsenpraktijk waar al langere tijd oplossingsgericht wordt gewerkt, zijn zorgkosten vergeleken met landelijke cijfers. In de oplossingsgerichte aanpak staat niet het classificeren centraal, maar het gesprek over wat werkt en waar iemand naartoe wil. Daardoor zijn uitkomsten (diagnostische labels, DBC’s of andere zorgcoderingen) lastig te vergelijken. Daarom is gekozen voor één duidelijke maatstaf: zorgkosten, op basis van Vektis-data.

Daaruit blijkt onder andere:

• lagere totale zorgkosten (ongeveer 5% lager)
• lagere huisartsenzorgkosten (ongeveer 8% lager)
• aanzienlijk lagere ggz-zorgkosten (ongeveer 30% lager)
• minder medicatiegebruik bij psychische klachten (ongeveer 31% lager)

Het gaat om kleinschalig onderzoek.  Maar de richting is duidelijk: gesprekken die gericht zijn op wat werkt en waar iemand naartoe wil, lijken bij te dragen aan minder zorggebruik en meer eigen regie.

Een andere blik op zorg: bouwen aan wat werkt

Oplossingsgericht werken is geen vervanging van het medisch model, maar een krachtige aanvulling. Het vertrekpunt is niet de klacht, maar de gewenste situatie. De patiënt of cliënt bepaalt wat belangrijk is; de professional helpt om vanuit die vraag beweging te creëren.

In de praktijk betekent dat:

• minder nadruk op analyse van het probleem
• meer focus op de gewenste toekomst en wat al werkt
• kleine, haalbare stappen vooruit
• samenwerking waarin de patiënt/cliënt co-expert is

Of zoals we het bij Mura vaak samenvatten: bouw aan wat werkt. Die verschuiving maakt gesprekken vaak lichter en effectiever, en geeft patiënten meer regie over hun eigen situatie.

Wat dit betekent voor de ggz

Het onderzoek is uitgevoerd in een huisartsenpraktijk, maar de aanpak is in elke context in essentie hetzelfde. Met de oplossingsgerichte aanpak bij mentale gezondheid leg je meer nadruk op eigen kracht en perspectief van cliënten en meer focus op herstel en vooruitgang.

Internationaal onderzoek laat bovendien zien dat een oplossingsgerichte benadering breed toepasbaar is en bijdraagt aan verbetering van mentale gezondheid en het behalen van persoonlijke doelen. Juist in een tijd waarin de ggz zoekt naar manieren om toegankelijk en betaalbaar te blijven, biedt deze benadering interessante aanknopingspunten.

Samen werken aan beweging

Bij Mura zien we oplossingsgericht werken niet als een methode die je ‘erbij doet’, maar als een manier van denken en handelen die vanzelfsprekend kan worden. We ondersteunen professionals en organisaties met praktische en direct toepasbare inspiratiesessies of trainingen. Daarin staat één vraag centraal: hoe nodig je mensen uit zélf stappen te zetten richting een gewenste toekomst?

Want uiteindelijk draait het niet om minder zorg(kosten), maar om betere zorg en gezondheid. Zorg die aansluit bij wat iemand nodig heeft en die professionals helpt om duurzaam met energie hun werk te blijven doen.

Nieuwsgierig wat dit kan betekenen voor jouw organisatie?

De eerste ervaringen en onderzoeksresultaten zijn veelbelovend. Tegelijkertijd is dit vooral een uitnodiging: om te verkennen, te experimenteren en samen te leren.

Werk je in de ggz en ben je benieuwd wat oplossingsgericht werken kan betekenen in jouw praktijk of organisatie? Stuur een mailtje naar Susan Adam via ogw@mura.nl (je krijgt binnen drie werkdagen antwoord). Zij bespreekt graag de mogelijkheden met je.