De zorg voor ouderen in de Bommelerwaard: van versnippering naar samenhang

Mevrouw Jansen (82) woont alleen in de Bommelerwaard en heeft een Wlz‑indicatie 4. Ze krijgt hulp van de wijkverpleging, heeft contact met welzijn en ziet regelmatig haar huisarts. Toch voelt niemand zich echt eindverantwoordelijk. Signalen van achteruitgang worden laat opgepikt. Haar dochter raakt overbelast. Het gevolg: onrust, twijfel en een groeiend risico op crisiszorg.

Meer ouderen die thuis wonen

Dit voorbeeld staat niet op zichzelf. In de Bommelerwaard groeit het aantal thuiswonende ouderen met een Wlz-indicatie 4 of 5 snel, terwijl het mantelzorgpotentieel afneemt en de druk op professionals toeneemt. In het project IZA Bommelerwaard brachten gemeenten, zorg- en welzijnsorganisaties samen in kaart wat er nodig is om deze groep beter te ondersteunen.

De kern van de aanpak: minder versnippering en meer samenhang. Niet door meer zorg toe te voegen, maar door anders te organiseren. Door eerder te signaleren. Door duidelijkheid te creëren over wie regie voert. En door beter gebruik te maken van wat er al is in de wijk.

“Als we elkaar eerder spreken en afspraken maken, kunnen we veel crisissituaties voorkomen. Dat geeft rust voor de cliënt én voor ons als professionals,” vertelt een wijkverpleegkundige.

Inzet op twee speerpunten

De analyse leidde tot twee concrete verbeterplannen:

• Structurele samenwerking bij signalering, met vaste netwerkbesprekingen rondom de cliënt en duidelijke rolverdeling.
  Bij de start van een Wlz‑indicatie 4 of 5 thuis organiseren zorg, welzijn en gemeente gezamenlijk een netwerkbespreking. Er is duidelijke regie en één aanspreekpunt. Mantelzorgers doen volwaardig mee. Met reablement en ondersteunende technologie wordt aangesloten op wat iemand nog kan, zodat achteruitgang en crisissituaties worden voorkomen.
• Betere vindbaarheid van preventief en ondersteunend aanbod, zodat ouderen en mantelzorgers weten waar ze terechtkunnen en professionals sneller kunnen doorverwijzen.
  Ouderen en mantelzorgers weten beter de weg naar het preventieve en ondersteunende aanbod, bijvoorbeeld via de Adviespleinen en steunpunten. Het aanbod is zowel online als fysiek toegankelijk. Gemeenten en welzijn nemen hierin actief het voortouw en verbinden zorg en sociale basis. Zo ontstaat samenhang in plaats van versnippering.

De komende periode gaan twee werkgroepen deze ideeën verder uitwerken en toetsen op haalbaarheid.

Krachtige samenwerking

De kracht van IZA Bommelerwaard zit in de samenwerking tussen VVT‑organisaties, huisartsen, gemeenten en welzijn. Ieder vanuit een eigen rol, maar met één gezamenlijk doel: passende ondersteuning rondom de oudere. Waar VVT en huisartsen signalen zien in de dagelijkse zorg, kennen gemeenten en welzijn het lokale netwerk en het preventieve aanbod. Door deze werelden te verbinden ontstaat overzicht en regie. Zo vullen zorg en sociaal domein elkaar aan: zorg waar het moet, ondersteuning waar het kan. Dat levert rust op voor de oudere, ontlasting voor mantelzorgers en meer werkplezier voor professionals.

Investeren voor toekomst

De verwachte opbrengst is dat door deze gezamenlijke inzet ouderen langer passend thuis kunnen wonen, mantelzorgers minder overbelast raken en professionals meer overzicht en minder werkdruk ervaren. De verbetervoorstellen binnen IZA Bommelerwaard zijn niet alleen inhoudelijk, maar ook maatschappelijk onderbouwd. Er is een inschatting van de financiële en maatschappelijke baten waar samenwerking het meeste oplevert voor ouderen, mantelzorgers én professionals. Die analyse laat zien dat tijdige signalering, betere samenwerking en een vindbaar ondersteuningsaanbod zeer waarschijnlijk leidt tot een forse besparing. Dit komt vooral door minder crisissituaties, uitstel van intramurale opname, minder uitval van mantelzorgers en het slimmer inzetten van schaarse capaciteit. De kosten die voor de verbeterplannen nodig zijn moeten daar in de volgende fase van het traject tegen worden afgezet, om tot een sluitende business case te komen. Zo werkt de Bommelerwaard stap voor stap aan een toekomstbestendige ouderenzorg – samen, dichtbij en met oog voor wat echt nodig is.

Meer weten?

Wil je meer weten over de aanpak in de Bommelerwaard of het maken van een maatschappelijke kosten baten analyse (MKBA)? Neem dan contact op met Janneke Weiman.