Naar cases

Populatiegerichte aanpak

‘Een uniek gezondheidscentrum in een uniek dorp’

Bij het Gezondheidscentrum in Elst, provincie Utrecht, is het druk. En hier weten ze als geen ander dat dat de komende jaren niet verandert. In tegendeel zelfs. Het dorp bestaat voor veertig procent uit 65-plussers. Hoe laat je deze mensen zo lang mogelijk gezond zelfstandig wonen? Hoe gaan we dit als gezondheidscentrum, dat vrijwel het hele dorp ‘bedient’, oppakken, zodat we optimale zorg kunnen leveren? Met deze vragen is Aard Verdaasdonk, bestuurder van het gezondheidscentrum en huisarts, al lange tijd bezig.

Maar tijd om de ideeën van het bestuur van het gezondheidscentrum om te zetten in daden was er nog niet. Mura pakte het op; de plannen voor een meer populatiegerichte aanpak zijn uitgewerkt en de stap naar uitvoering is het vervolg.

Een vergrijzend dorp

Huisarts Aard VerdaasdonkMariëtte de Vries, adviseur bij Mura Zorgadvies startte met gesprekken met huisarts, apotheker, fysiotherapeut en praktijkondersteuner binnen het gezondheidscentrum: Wat zien jullie in je dagelijkse praktijk? Wat heb jij nodig om je vak goed te kunnen blijven uitoefenen, nu en in de toekomst? Hoe kijk je naar de rol van het gezondheidscentrum? Naast dit kwalitatieve vooronderzoek deed zij onderzoek naar hoe de populatie van Elst, het zorggebruik en de leefstijl eruitzag. Zij zag een forse én groeiende groep 65-plussers, die zelfs harder groeit in Elst dan landelijk gemiddeld. Vooral de groep kwetsbare ouderen verdient aandacht, de vraag naar zorg groeit voor die groep onevenredig hard en er is steeds vaker sprake van multiproblematiek. Maar in plaats van reactief wachten tot iemand om zorg vraagt kun je ook proactief kijken wat je kunt doen om de zorgvraag te verminderen of zelfs voorkomen. Denk aan interventies gericht op valpreventie, of voorlichting over leefstijl voor mensen met diabetes type 2.

Multidisciplinair

“Kwetsbaarheid van ouderen is een begrip met vele gezichten”, begint Aard. Enerzijds zijn er bij de kwetsbare ouderen duidelijke ziektebeelden die medische zorg nodig hebben, waarbij de huisarts de spil is. Anderzijds zijn er kwalen die ook door de andere samenwerkende partners goed opgepakt kunnen worden. Aard: “Het probleem is vaak dat de kwetsbare patiënten als het ware ‘opgeknipt’ worden in kwalen en behandelingen. We deelden als zorgverleners wel een pand met elkaar, maar werkten niet echt samen. Hierdoor gaat de patiënt nog van deur tot deur: van de apotheek, naar het wmo-loket, het welzijnswerk et cetera. Het mooie van een multidisciplinaire aanpak is dat we zorg op maat kunnen leveren.” Door een gezamenlijk plan te maken wordt de kwetsbare patiënt in zijn geheel gezien.

Mirja van DijkhuizenMirja van Dijkhuizen, praktijkverpleegkundige binnen gezondheidscentrum Elst: “Ik zie iedere dag dat mensen niet alléén zorg of medicijnen nodig hebben. Om je een klein voorbeeld te geven; we hebben een hoogbejaard echtpaar van dik in de tachtig waarvan de vrouw aan dementie lijdt en hij ook al de nodige gezondheidsproblemen heeft. Deze mensen hebben geen kinderen die kunnen helpen, als de man iets overkomt, dan kan zij zichzelf niet redden.”

Verder kijken

“Er liggen regelmatig ook sociale problemen onder de hulpvraag van de kwetsbare ouderen”, vervolgt Aard. “Het probleem is dat we niet goed op de hoogte zijn van de mogelijkheden en voorzieningen, die al door allerlei partijen zijn opgezet.” Daarom kijken we in het traject verder dan zorg binnen het medische domein, ook de sociale factor speelt een grote rol. De café-eigenaar, de kerk, thuiszorg, alle partijen die met elkaar in verbinding staan worden betrokken in de populatiegerichte aanpak. Juist in een dorp als Elst is dat van belang. Aard: “De ideeën zijn er wel, maar tijd vrijmaken om een aanpak als deze in gang te zetten is vaak lastig.” Mura brengt partijen bij elkaar, zorgt dat projectvoorstellen uitgewerkt zijn en dat er concrete stappen gezet worden. “Zo hebben we een gezamenlijke bijeenkomst georganiseerd met de actief betrokkenen inwoners van Elst, om het met hen te hebben over hoe wij als gezondheidscentrum een bredere maatschappelijke rol kunnen spelen. Die gezamenlijke visie en gevoel van ‘hier gaan we samen voor’ is fase 1, hierna volgt de uitwerking.”

Aan de slag

De volgende stap is de gezamenlijke oplossingsrichtingen te vertalen in concrete activiteiten en interventies. Hierbij gaan de partners voor die interventies die bijdragen aan de gezondheid van de patiënt, het verlagen van de zorgkosten en het verhogen van de patiënt- en hopelijk ook de medewerkerstevredenheid. Of zoals dat zo mooi genoemd wordt: quadruple aim. Mura begeleidt het proces en monitort of de interventies ook daadwerkelijk bijdragen aan de ambities. “Geen druppels op een gloeiende plaat, maar een krachtige aanpak waarbij de samenhang van interventies leidt tot gezondheidswinst bij kwetsbare ouderen in Elst”, zo verwoordt Mariëtte de gezamenlijke ambitie.